Türkiye\'de öğrenim gören uluslararası öğrencilerin sosyal uyumu: Siirt Üniversitesi örneği

MÜSLİM KİNEŞ / 2025 - Türkçe - Yüksek Lisans

Bu tez çalışmasının temel amacı, Siirt Üniversitesi'nde öğrenim gören uluslararası öğrencilerin sosyal uyum süreçlerini, bu süreçleri şekillendiren bireysel, toplumsal ve kurumsal dinamikleri derinlemesine analiz etmektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenle tasarlanmıştır. Veriler, 2023-2024 akademik yılında Siirt Üniversitesi'nde lisans düzeyinde öğrenim gören 29 uluslararası öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın en temel bulgusu, Siirt'in tarihsel olarak şekillenmiş çok kültürlü ve çok dilli (Türkçe, Kürtçe, Arapça) yapısının, yerel halkın hoşgörülü ve kapsayıcı tutumlarıyla birleşerek, öğrencilerin sosyal uyumu için hızlandırıcı bir etken olduğudur. Katılımcıların deneyimleri, şehrin bu özgün kimliğinin, özellikle metropollerle karşılaştırıldığında, ayrımcılıktan uzak ve güvenli bir sosyal ortam sağladığını göstermektedir. Bununla birlikte, sosyal uyumu kolaylaştıran bu yapısal avantajlara rağmen öğrencilerin, göçün evrensel zorluklarıyla karşılaştığı tespit edilmiştir. Özellikle aileden uzakta olmanın yarattığı duygusal boşluk ve pratik yaşam sorumluluklarının (ev yönetimi vb.) getirdiği yükün, kadın öğrenciler tarafından daha yoğun bir şekilde deneyimlendiği, sosyal uyum sürecinin cinsiyet temelinde farklılaşabildiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, dil bariyeri ve ekonomik zorlukların yanı sıra, üniversite tarafından uluslararası öğrencilerin özgül ihtiyaçlarına yönelik sistematik bir oryantasyon programının sunulmamasının önemli bir kurumsal eksiklik olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Siirt'teki uluslararası öğrencilerin sosyal uyumu, büyük ölçüde şehrin organik sosyal dokusunun sağladığı bir kabul ortamı ile öğrencilerin kendi geliştirdikleri informal destek mekanizmalarının bir ürünü olarak şekillenmektedir. Bu süreç, kurumsal desteklerle güçlendirildiği takdirde daha verimli hale gelme potansiyeli taşımaktadır.


The primary aim of this thesis is to conduct an in-depth analysis of the social adjustment processes of international students studying at Siirt University, and the individual, social, and institutional dynamics that shape these processes. The research was designed using a phenomenological approach, a qualitative research method. Data were collected through semi-structured interviews with 29 international students studying at the undergraduate level at Siirt University during the 2023-2024 academic year. The most fundamental finding of the research is that Siirt's historically-shaped multicultural and multilingual (Turkish, Kurdish, Arabic) structure, combined with the tolerant and inclusive attitudes of the local community, acts as a catalyst for the students' social adjustment. The experiences of the participants indicate that this unique identity of the city provides a social environment that is free from discrimination and secure, particularly in comparison to metropolises. However, despite these structural advantages that facilitate social adjustment, it was found that students face the universal challenges of migration. Specifically, the emotional void resulting from being away from family and the burden of practical life responsibilities (e.g., household management) were found to be experienced more intensely by female students, leading to the conclusion that the social adjustment process can differ based on gender. Furthermore, in addition to language barriers and economic difficulties, the absence of a systematic orientation program by the university tailored to the specific needs of international students was identified as a significant institutional deficiency. In conclusion, the social adjustment of international students in Siirt is largely shaped as a product of the accepting environment provided by the city's organic social fabric and the informal support mechanisms developed by the students themselves. This process holds the potential to become more efficient if strengthened by institutional support.