Bitlis ili acil sağlık çalışanlarının afet müdahalesinde karşılaştığı zorluklar: Kahramanmaraş depremi örneği üzerine nitel bir çalışma

YUSUF KIRKAN / 2025 - Türkçe - Yüksek Lisans

Altı Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremin ardından Adıyaman iline görevlendirilen sağlık personeli, afet müdahale sürecinde çok boyutlu zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Bu çalışma, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri personelinin bu süreçte yaşadığı deneyimleri betimleyerek mevcut durumu anlamaya yönelik nitel veriler sunmaktadır. Literatürde, afet sonrasında sahada görev yapan sağlık çalışanlarının yaşantılarını doğrudan ele alan çalışmaların sınırlı olması, araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bitlis İl Sağlık Müdürlüğü'nden görevlendirilen 19 sağlık personeliyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş; analiz süreci MAXQDA 2022 yazılımı ile yürütülmüştür. Bulgular, afet müdahalesi sürecinde yaşanan zorlukların ulaşım, iletişim, temel ihtiyaçlara erişim, koordinasyon eksiklikleri, görev tanımı belirsizlikleri ve toplumsal etkileşim gibi temalarda yoğunlaştığını göstermektedir. Katılımcılar aynı zamanda, müdahale kapasitesinin artırılması için lojistik destek, afet eğitimi, görev planlaması ve kurumlar arası iş birliği gibi alanlara yönelik çözüm önerileri sunmuştur. Elde edilen bulgular, sahadan edinilen deneyimlerin afet yönetimi uygulamalarında dikkate alınmasının önemine işaret etmekte ve afet anında hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesine yönelik doğrudan bir zemin sunmaktadır.


After the February 6, 2023 earthquake centered in Kahramanmaraş, health personnel assigned to Adıyaman province faced multidimensional challenges during the disaster response process. This study provides qualitative data to understand the current situation by describing the experiences of pre-hospital emergency health services personnel in this process. The limited number of studies in the literature that directly address the experiences of healthcare professionals working in the field after a disaster constitutes the starting point of the study. Semi-structured interviews with 19 health personnel assigned from Bitlis Provincial Health Directorate were evaluated by thematic analysis method; the analysis process was carried out with MAXQDA 2022 software. The findings show that the challenges experienced during the disaster response process are concentrated in themes such as transportation, communication, access to basic needs, coordination deficiencies, job description ambiguities and social interaction. At the same time, participants also offered solutions for logistical support, disaster training, mission planning and inter agency cooperation to increase response capacity. The findings point to the importance of taking field experiences into account in disaster management practices and provide a direct basis for improving pre-hospital emergency health services during disasters.