Lise öğrencilerinde akran zorbalığının; Okul aidiyeti, empati düzeyi ve sosyal medya bağımlılığı değişkenleri açısından lise türlerine göre karşılaştırılmalı incelenmesi: Batman ili örneği

ÖZLEM MOLLAKÖY DERSE / 2025 - Türkçe - Yüksek Lisans

Bu çalışmanın amacı farklı lise türlerinde okuyan öğrencilerin sahip olduğu akran zorbalığı, okul aidiyeti, sosyal medya bağımlılığı ve empati düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma nicel araştırma yöntemi doğrultusunda ve ilişkisel modele göre hazırlanmıştır. Çalışmanın evrenini, Batman ili merkezinde bulunan farklı lise türlerinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemi ise tabakalı örneklem seçme tekniği ile belirlenen ve 14-18 yaş aralığında bulunan 525 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Akran Zorbalığı (Zorba-Kurban) Belirleme Ölçeği, Ait Olma Ölçeği, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve KA-Sİ Çocuk ve Ergenler Empatik Eğilim Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen bulgular; okul aidiyeti ve empati düzeyinin artmasının akran zorbalığı üzerinde negatif bir ilişki yordadığını sosyal medya bağımlılığının artışının ise akran zorbalığı üzerinde pozitif yönde anlamlı bir ilişki oluşturduğunu ortaya çıkarmaktadır. Empati düzeyinin yüksek olduğu öğrencilerde akran zorbalığı eğilimlerinde azalma, okul aidiyeti yüksek öğrencilerde de sosyal bağların güçlü olması neticesinde akran zorbalığına maruz kalma ve zorbalık oluşturma davranışlarında düşüş görülmektedir. Okullardaki akran zorbalığının hem bireysel hem çevresel faktörlerden kaynaklanması çok boyutlu çözüm politikalarının geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.


The purpose of this study is to examine the relationship between peer bullying, school belonging, social media addiction and empathy in adolescents. The study determines the effect of the relationship between these variables on peer bullying. In this study, the effect of both individual (empathy) and environmental (school belonging, social media addiction) factors on peer bullying was examined. The study was prepared according to the quantitative research design and the relational model. The data obtained from 525 students between the ages of 14-18 studying in various secondary schools in Batman were considered as sample data. Personal Information Form, Peer Bullying (Bully-Victim) Determination Scale Adolescent Form, Belonging Scale, Social Media Addiction Scale and KA-SI Child and Adolescent Empathic Tendency Scale were used to collect data within the scope of the study. The findings show that an increase in school belonging and empathy levels has a negative effect on peer bullying, while an increase in social media addiction has a positive and significant relationship on peer bullying. Individuals with high empathy levels have a decrease in peer bullying tendencies, and individuals with high school belonging have a decrease in peer bullying and bullying behaviors due to strong social ties. As a result of the findings obtained from the results of the study, both individual and environmental factors are important in preventing peer bullying. In order to increase school belonging, improving the school climate and preventing and reducing digital media literacy trainings for social media addiction, preventive intervention studies for peer bullying, and trainings for gaining empathic tendencies make significant contributions to the fight against bullying.