Tarihi yapılar, kültürel mirasın sürdürülebilirliği açısından önemli bir yer tutmakta ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken değerli varlıklar arasında yer almaktadır. Bu yapıların, özellikle deprem gibi doğal afetler karşısındaki davranışlarının anlaşılması, hem sağlıklı restorasyon uygulamaları için temel oluşturmaktadır hem de uzun vadeli koruma yaklaşımlarının geliştirilmesine yardımcı olmaktadır. Zengin tarihi geçmişi ve özgün mimari örnekleriyle Bitlis, bu tür çalışmalar açısından önemli bir araştırma alanı sunmaktadır. Bu tez çalışmasında Bitlis Çayı üzerinde inşa edilmiş bazı tarihi yığma köprülerden bahsedilerek, Tarihi Pamukçular Köprüsü'nün yapısal özellikleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Öncelikle köprünün tarihi geçmişi ve kullanılan yapı malzemeleri hakkında bilgi verilmiş, ardından mimari özellikleri esas alınarak sonlu elemanlar yöntemiyle sayısal modeli oluşturulmuştur. Yapılan modal analizler sonucunda köprünün doğal frekansları, periyotları ve mod şekilleri belirlenmiştir. Daha sonra, yapının kendi ağırlığı altındaki statik analizi yapılmıştır. Son olarak analizlerin güncel ve gerçekçi olması amacıyla 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde kaydedilen ivme verileri kullanılarak zaman tanım alanında dinamik analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışma, tarihi köprülerin depreme karşı davranışlarının anlaşılması ve korunmasına yönelik önemli bulgular sunmaktadır.
Historical structures hold significant importance in terms of the sustainability of cultural heritage and are among the valuable assets that should be passed on to future generations. Understanding the behavior of these structures, particularly in the face of natural disasters such as earthquakes, forms the basis for proper restoration practices and contributes to the development of long-term preservation strategies. With its rich historical background and unique architectural examples, Bitlis presents a significant area for such research. In this thesis, several historical masonry bridges built over the Bitlis River are briefly discussed, and the structural characteristics of the Historical Pamukçular Bridge are examined in detail. First, information is provided about the historical background of the bridge and the construction materials used. Then, based on its architectural features, a numerical model is created using the finite element method. As a result of the modal analyses, the natural frequencies, periods, and mode shapes of the bridge are determined. Subsequently, a static analysis of the structure under self-weight is carried out. Finally, to ensure that the analyses are current and realistic, a time-history dynamic analysis is performed using acceleration data recorded during the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023. This study presents significant findings regarding the understanding and preservation of the seismic behavior of historical bridges.