Bir afet biçimi olarak küresel iklim değişikliği ve halk sağlığına olası etkileri

RECEP ÇAKIR / 2025 - Türkçe - Yüksek Lisans

Bir afet biçimi olan küresel iklim değişikliği; çevresel, ekonomik ve sosyal sistemler üzerinde çok boyutlu ve yıkıcı etkiler yaratmaktadır. Bu etkiler, özellikle halk sağlığı üzerinde doğrudan ve dolaylı sonuçlar doğurarak önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmektedir. Bu çalışma, küresel iklim değişikliğinin halk sağlığına olası etkilerini teorik bir çerçevede incelemekte ve iklim değişikliğinin bir çevre sorunu olmanın ötesinde, giderek derinleşen bir sağlık krizi olarak ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır. İklim değişikliğine bağlı olarak artan sıcak hava dalgaları, uzun süreli kuraklıklar, ekstrem hava olayları (sel, fırtına, orman yangınları vb.) ve ekosistem bozulmaları; solunum yolu hastalıkları, bulaşıcı hastalıklar, beslenme yetersizlikleri ve ruh sağlığı sorunları gibi çeşitli sağlık tehditlerini beraberinde getirmektedir. Bu risklerin özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan bireyler gibi kırılgan gruplar üzerinde daha belirgin olduğu görülmektedir. Çalışmada, iklim değişikliğiyle mücadelede sağlık sistemlerinin dayanıklılığının artırılması, erken uyarı mekanizmalarının geliştirilmesi, toplumsal farkındalığın yükseltilmesi ve halk sağlığına entegre iklim politikalarının oluşturulması gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, iklim değişikliğinin sadece bir çevresel kriz değil, aynı zamanda halk sağlığını doğrudan tehdit eden bir afet biçimi olduğu gerçeği ön plana çıkarılmaktadır.


Global climate change, which is a form of disaster, creates multidimensional and devastating effects on environmental, economic and social systems. These effects have direct and indirect consequences, especially on public health, and are becoming an important public health problem. This study examines the possible effects of global climate change on public health within a theoretical framework and emphasizes that climate change should be considered as a deepening health crisis, beyond being an environmental problem. Increasing heat waves, long-term droughts, extreme weather events (floods, storms, forest fires, etc.) and ecosystem disruptions due to climate change bring various health threats such as respiratory diseases, infectious diseases, nutritional deficiencies and mental health problems. It is observed that these risks are more pronounced especially on vulnerable groups such as the elderly, children and individuals with chronic diseases. The study emphasizes that in the fight against climate change, the resilience of health systems should be increased, early warning mechanisms should be developed, public awareness should be raised and climate policies integrated with public health should be established. As a result, the fact that climate change is not only an environmental crisis but also a form of disaster that directly threatens public health is highlighted.