Hicr Suresi ekseninde Fahrettin er-Razi\'nin İsrailiyyata bakışı

TANER KALYA / 2025 - Türkçe - Yüksek Lisans

Çalışmamızda, Hicr Suresi EksenindeFahrettin er-Râzî'ninİsrâîliyâta Bakışını ele almaya çalıştık. Birçok konuyu içeren Hicr Suresini, ünlü müfessir ve bilgin Fahreddîn er-Râzî tefsir çalışmaları kapsamında ele almaktadır. Râzî tefsirinde İsrâîliyâta değinip diğer çalışmalardan ayrılan yönüne değinmeye çalışmıştır. İsrâîliyât, büyük bir kısmı Yahudi kaynakları olmak üzere kısmen de Hıristiyan kaynaklarından nakledilen kıssa, olay, efsane ve İslâma sonradan girmiş Kur'ân ve sünnette olmayan her türlü bilgi manasında kullanılmaktadır. Genel olarak İsrâîliyât üç kısma ayrılmakta olup bunlar; İslâma uygun olan, İslâma zıt olan ve tasdik ve tekzib edilemeyen İsrâîliyât diye tespit edilmiştir. Hicr Suresinde İsrâîliyâtı içermesi yönü ile cin ve meleklerden bahsedilmesi ayrıca Hz. Âdem'in (a.s) yaratılışı meleklerin secde etmesi, İblisin kibirlenmesi başta olmak üzere Hz. İbrahim (a.s) ve Hz. Lût'tan (a.s) bahsetmesi çalışmanın sınırlandırılması açısından yeterli olmuştur. İsrâîliyâtınterimleşmesi, tefsirlerde yer alması ve ne kadar gerekli olup olmadığı konusunda Fahreddîn Râzî'de ele alınıp Hicr suresi ekseninde değerlendirilmiştir.


In our study, we aimed to examine Fakhr al-Din al-Râzî's view on Israiliyat within the framework of Surah al-Hijr. Surah al-Hijr, which addresses various topics, is analyzed by the renowned commentator and scholar Fakhr al-Din al-Râzî in the context of his tafsir works. In his commentary, Râzî delved into the concept of Israiliyat and highlighted its differences from other interpretations. The term Israiliyat refers to stories, events, legends—mostly derived from Jewish sources and, to a lesser extent, Christian sources—as well as information not found in the Quran and Sunnah but later introduced into Islamic discourse. In general, Israiliyyat is categorized into three types: those compatible with Islam, those contrary to Islam, and those that cannot be confirmed or denied. Surah al-Hijr includes references to Israiliyat through its mention of jinn, angels, the creation of Adam (as), the prostration of angels, and the arrogance of Iblis. Additionally, the references to the Prophet Ibrahim (as) and the Prophet Lût (as) provide a scope that is sufficient for limiting the study's focus.