Yusufeli\'nde derlenen bilmecelerin göstergebilimsel olarak incelenmesi

RIDVAN KAN / 2024 - Türkçe - Yüksek Lisans

Halkbilimi alanında yapılan saha çalışmalarıyla elde edilen ürün, belli kuram çerçevesinde incelenerek açıklanmaya ve anlamlandırılmaya dayanmaktadır. Artvin ilinin ilçelerinden biri olan Yusufeli, yazılı ve sözlü kültür unsurlarından birçoğunu barındırdığından çalışmayı bilmeceler ile sınırlandırarak derleme çalışması yapılmıştır. Somut olmayan kültürel unsurlardan; masal, halk hikâyesi, türkü, ninni gibi halk ürünlerinden biri olan bilmeceler, ilçede kaynak kişilerden toplanmış ve incelemeye tabii tutulmuştur. Çalışmada derlenen elli iki bilmece, göstergebilimine göre incelenmiştir. Bilmecelerde yer alan; işaret, sembol ve imge gibi yapılar bilmecenin var olan zenginliğine zenginlik katmaktadır. Bu yapıların çalışmada ne manaya geldikleri, göstergebilimsel bağlamda incelenerek gösterilmeye çalışılmıştır. Yörede derlenen bilmecelerin bilimsel bir çerçevede ele alınmamış olması böyle bir çalışmanın yapılmasını gerekli kılmıştır. Böylece alana bir nebze katkı sunulması amaçlanmıştır. Elde edilen bilmeceler, Peirce'in ikinci üçlüsüne göre incelenerek görünenin arkasında görünmeyeni gözler önüne sermiştir.


The product obtained from field studies in the field of folklore is based on being examined and interpreted within the framework of a certain theory. Since Yusufeli, one of the districts of Artvin province, contains many elements of written and oral culture, a compilation study was carried out by limiting the study to riddles. Among the intangible cultural elements; riddles, which are one of the folk products such as fairy tales, folk tales, folk songs and lullabies, were collected from resource persons in the district and subjected to examination. Fifty-two riddles compiled in the study were examined according to their semiotics. Structures such as signs, symbols and images contained in riddles add richness to the existing richness of the riddle. It has been tried to show what these structures mean in the study by examining them in a semiotic context. The fact that the riddles compiled in the region were not dealt with in a scientific framework made it necessary to conduct such a study. Thus, it is aimed to provide a small contribution to the field. The resulting riddles were examined according to Peirce's second trinity, revealing the invisible behind the visible.